<\/br>
\nY\u0131l 1995. \u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u00fcniversitenin rekt\u00f6r\u00fc \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131: \u20186 ay sonra New York\u2019da Cold Spring Harbor Labrotory\u2019de b\u00fcy\u00fck bir sempozyum var, orada Nanobakterilerle ilgili bulu\u015funu anlatman\u0131 istiyorum. 2000 ki\u015filik \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir toplant\u0131 olacakm\u0131\u015f. Ne dersin?\u2019 dedi. Havalara z\u0131play\u0131p sevindi\u011fimi san\u0131yorsan\u0131z yan\u0131l\u0131yorsunuz. Tiyatroculara ta\u015f \u00e7\u0131kartacak bir g\u00f6stermelik sevin\u00e7le \u2018tabi neden olmas\u0131n\u2019 dedim. \u00dcniversitede 20-30 ki\u015filik \u00f6\u011frenci grubuna ders anlatmak ba\u015fka, 2000 ki\u015fiye yeni bir bulu\u015fu ilan etmek ba\u015fka. Hem de Nature, Science gibi dergilerin edit\u00f6rleri, beyin avc\u0131s\u0131 i\u015f adamlar\u0131, d\u00fcnyaca tan\u0131nm\u0131\u015f bilim insanlar\u0131, Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc s\u00fcper beyinler hep orada olacaklar. Daha 6 ay var diyerek rahatlayaca\u011f\u0131ma sadece 6 ay var psikolojisiyle uykular\u0131m\u0131 ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m. Ciddi bir anksiyete ya\u015f\u0131yordum. En b\u00fcy\u00fck korkum yabanc\u0131 dilimin aksanl\u0131 olmas\u0131yd\u0131. Anlayacaklarm\u0131yd\u0131 beni? <\/p>\n
Ertesi sabah aynan\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7tim, ba\u015flad\u0131m kendi kendimle konu\u015fmaya: \u2018Bak Neva, toplum \u00f6n\u00fcnde konu\u015fmak kolay de\u011fil. Y\u00fczlerce insan\u0131n g\u00f6zleri sana d\u00f6n\u00fck, \u00f6n\u00fcnde mikrofon konu\u015f konu\u015fabilirsen… Konu\u015fmas\u0131na konu\u015fursun da kar\u015f\u0131ndakilere gereken mesaj\u0131 verebilmek i\u00e7in a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan her kelimeye heyecandan konsantre olabilecekmisin? Anlataca\u011f\u0131n konu \u00e7ok yeni, anlamalar\u0131n\u0131 sa\u011flayabilecekmisin? Sa\u00e7malarsan g\u00fclerler adama… Yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmak da var i\u015fin i\u00e7erisinde. Mimikler de \u00f6nemli. Robot gibiysen kimse dinlemez, \u00e7ok oynaksan bu sefer de ciddiye al\u0131nmazs\u0131n. K\u0131yafetin sayg\u0131n, abart\u0131dan uzak, sa\u00e7\u0131n ba\u015f\u0131n d\u00fczg\u00fcn olmal\u0131. S\u00f6ylemeye gerek yok, sen de biliyorun ki ses tonun asl\u0131nda insanlar\u0131 dinler k\u0131lmakta en etkin unsurlardan biri… Ne uykudan yeni kalkm\u0131\u015f gibi f\u0131s\u0131r f\u0131s\u0131r, ne de \u00f6n\u00fcndeki mikrofonu patlat\u0131rcas\u0131na g\u00fcmb\u00fcr g\u00fcmb\u00fcr… Vurugulamalar\u0131n, kelimeleri artik\u00fcle edi\u015fin, her\u015fey tam k\u0131vam\u0131nda olmal\u0131… Hele ka\u011f\u0131ttan okumak en b\u00fcy\u00fck yanl\u0131\u015f. \u0130rticalen konu\u015facaks\u0131n. Kendinden emin ve do\u011fal olmal\u0131s\u0131n. \u0130lkokul \u00e7ocuklar\u0131 bile upuzun \u015fiirleri ezberlerken sen \u2018ben bu konuyu biliyorum\u2019 diyen bilim kad\u0131n\u0131 …sen ne konu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 ka\u011f\u0131ttan m\u0131 okuyacaks\u0131n?\u2019<\/p>\n
\u2018Kendi kendine konu\u015fana deli derler\u2019 denir ya… hi\u00e7 de do\u011fru de\u011fil. Bence her insan s\u0131k s\u0131k kendi kendiyle konu\u015fmal\u0131, hesapla\u015fmal\u0131. Bu aynayla hesapla\u015fmam\u0131n ard\u0131ndan bir ayl\u0131k ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m anksiyeteyi takiben yorgun ama kararl\u0131 bir konu\u015fma daha yapt\u0131m kendimle. Hem de k\u0131sac\u0131k ve etkili bir konu\u015fma: \u2018Neva! O 2000 ki\u015fi i\u00e7erisinde bu konuyu senden iyi bilen yok. Git ve \u00f6\u011fret!\u2019 i\u015fte bu! Rahatlad\u0131m, haz\u0131rland\u0131m, telkin, telkin ve yine telkinle b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcm\u00fc toplad\u0131m ve 6 ay sonra New York\u2019a u\u00e7tum.<\/p>\n
Sempozyumun 2. g\u00fcn\u00fcnde en son konu\u015fma benimkiydi. Salona ad\u0131m att\u0131\u011f\u0131mda ne telkin kald\u0131, ne de konsantrasyon. Heyecan\u0131m tavan yapm\u0131\u015ft\u0131. Avu\u00e7lar\u0131m terlemi\u015f, kalbim g\u00f6\u011f\u00fcs kafesimden f\u0131rlayacak gibi \u00e7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. \u2018Finlandiya\u2019dan Neva \u00c7ift\u00e7io\u011flu\u2019 c\u00fcmlesini duymamla birlikte kendimi mikrofonun \u00f6n\u00fcnde buluverdim. Tam 1700 ki\u015filik bir kalabal\u0131k! Projekt\u00f6rlerden dolay\u0131 sadece \u00f6n 2 s\u0131rada oturanlar\u0131 g\u00f6rebiliyordum. A\u011fz\u0131m tam tak\u0131r kurumu\u015ftu. Yahu bir bardak su! K\u00fcrs\u00fcye bir g\u00f6z gezdirdim, hah, su varm\u0131\u015f. K\u00fc\u00e7\u00fck \u015fi\u015fe suya yap\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m gibi (yan\u0131ndaki barda\u011fa d\u00f6kme zerafetini es ge\u00e7erek) kafama diktim. Mikrofon o kadar hassas ki b\u00fct\u00fcn anfide her yutkunu\u015fum full surround, Jurassic Park filmindeki dinazorun ad\u0131m sesleri gibi yank\u0131lanmaya ba\u015flad\u0131: Gurk….gurk….gurk…. Bir an durdum, ve kendi halime elimde olmadan sesli g\u00fcld\u00fcm. Ben g\u00fcl\u00fcnce anfiden de bir kahkaha y\u00fckseldi. \u2018Sabahtan beri sizleri dinliyorum. Her konu\u015fmac\u0131 ne kadar da rahat konu\u015fuyor, benim heyecandan a\u011fz\u0131m burnum kurudu\u2019 deyince bir kahkaha daha koptu. \u00d6nden konu\u015fma y\u00f6neticisi (chairman): \u2018heyecanlanman \u00e7ok do\u011fal, heyecan\u0131n olmasayd\u0131 bilim a\u015fk\u0131n olmazd\u0131. Hepimiz heyecanlan\u0131yoruz, merak etme\u2019 dedi. Biraz olsun rahatlam\u0131\u015ft\u0131m. 45 dakika zevkle, kalbim \u00e7arpmadan, sesim titremeden, hatta aralarda f\u0131kralar anlatarak konu\u015fmam\u0131 tamamlad\u0131m. Daha sonraki g\u00fcnlerde \u015fahane bilimsel konu\u015fmalar dinledim. \u0130ki hafta sonunda sempozyum bitti\u011finde veda galas\u0131nda sempozyumun en g\u00fczel konu\u015fmas\u0131 olarak benim konu\u015fmam\u0131n se\u00e7ilmesi benim i\u00e7in bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olmu\u015ftu.<\/p>\n
Bu upuzun hikayeyi neden anlatt\u0131\u011f\u0131ma gelince: Ge\u00e7en hafta Minnesota \u00dcniversitesi, e\u011fitim psikolojisi uzmanlar\u0131 \u00e7ok ilgin\u00e7 bir a\u00e7\u0131klamada bulundular: \u2018\u00c7ocuklu\u011funda matemati\u011fi zay\u0131f olanlar toplum \u00f6n\u00fcnde konu\u015fmakta zorluk \u00e7ekiyorlar\u2019. Matematik \u00f6\u011fretmenlerinin \u00f6zellikle 10-12 ya\u015flar\u0131ndaki \u00f6\u011frencilerde e\u011fitim s\u0131ras\u0131nda olu\u015fturduklar\u0131 anksiyete me\u011ferse ciddi bir travma olarak yakam\u0131z\u0131 b\u0131rakm\u0131yormu\u015f. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u2018matematik anksiyetesi beynimizin kendimize g\u00fcven k\u0131sm\u0131n\u0131 etkiliyormu\u015f ve b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde toplum \u00f6n\u00fcnde konu\u015fmakta zorlan\u0131yormu\u015fuz. \u2018Peki ya Biyoloji, Fizik dersleri… Onlar anksiyete yapm\u0131yormu\u2019 sorusunun yan\u0131t\u0131 ise \u00e7ok ilgin\u00e7tir ki: Hay\u0131r! Bu anksiyete sadece matemati\u011fe has. Psikologlar bu y\u00fczden aile ve e\u011fitimcileri \u2018\u00e7ocuklar\u0131 matematikte zorland\u0131klar\u0131nda, bunun sorun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, herkesin matemati\u011fi \u00f6\u011frenme h\u0131z\u0131n\u0131n farkl\u0131 oldu\u011funu hat\u0131rlatmalar\u0131 konusunda uyar\u0131yor. Matemati\u011fi \u00f6\u011frenmenin en g\u00fczel yolunun hikayeler, bilmeceler ve oyunlarla olabilece\u011fini hat\u0131rlayan \u00e7ok az say\u0131da e\u011fitimci var malesef.<\/p>\n
\u00c7ocuklu\u011fumu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm de… ilkokul ve ortaokuldayken matemati\u011fi hakikaten pek hazetmezdim. Ama sonradan bir \u00e7ok ki\u015finin \u00e7\u00f6zemedi\u011fi problemleri \u00e7\u00f6zer olmu\u015ftum. Onun i\u00e7in sab\u0131rl\u0131 olun, zorlamay\u0131n \u00e7ocuklar\u0131. Sonra toplum \u00f6n\u00fcnde konu\u015fmaya kalkt\u0131klar\u0131nda benim gibi a\u011f\u0131zlar\u0131 \u00e7\u00f6l gibi kuruyuverir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Y\u0131l 1995. \u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u00fcniversitenin rekt\u00f6r\u00fc \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131: \u20186 ay sonra New York\u2019da Cold Spring Harbor Labrotory\u2019de b\u00fcy\u00fck bir sempozyum var, orada Nanobakterilerle ilgili bulu\u015funu anlatman\u0131 istiyorum. 2000 ki\u015filik \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir toplant\u0131 olacakm\u0131\u015f. Ne dersin?\u2019...<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":41,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-269","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turkce"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/nevalogy.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/shutterstock_437859328.jpg?fit=700%2C467&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/269","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=269"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/269\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":270,"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/269\/revisions\/270"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}