<\/br>
\nBEKL\u0130YOR sab\u0131rla, umutla, sessizce… Fedak\u00e2rl\u0131klardan zerre k\u0131s\u0131nt\u0131 yapmadan \u00fcretiyor, doyuruyor, koruyor, dengesini kaybetmemek i\u00e7in var g\u00fcc\u00fcyle u\u011fra\u015f\u0131yor. Biliyor… En k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fikli\u011fin, ba\u011fr\u0131ndaki her varl\u0131\u011f\u0131 ne kadar etkileyece\u011finin fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131yla a\u011fl\u0131yor… Sessizce… Anlam da veremiyor bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u201cen ak\u0131ll\u0131\u201d yavrular\u0131n\u0131n dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131na, derin uykusuna, umursamazl\u0131\u011f\u0131na, ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131na…<\/p>\n
Daha ne kadar dayanabilece\u011fini tahmin etmek bile istemiyor. Gidi\u015fat\u0131n de\u011fi\u015ftirilmedi\u011fi takdirde kendisinin \u00f6lece\u011fini zannedenlerin kendisinden \u00f6nce yok olacaklar\u0131n\u0131n bilincinde kayg\u0131lan\u0131yor. Hi\u00e7bir \u015feyin eskisi gibi olmayaca\u011f\u0131n\u0131 da hissediyor.<\/p>\n
Bir semazen gibi evrene uygun d\u00fczende t\u00fcm asaletiyle yava\u015f yava\u015f umudunu kaybetmeden d\u00f6n\u00fcyor. Bo\u015flukta as\u0131l\u0131 masmavi bir bilye… Gezegenimiz, D\u00fcnya\u2019m\u0131z.. Her f\u0131rsatta zarar verdi\u011fimiz biricik yuvam\u0131z.<\/p>\n
Peki bu sab\u0131r nereye kadar? Kendimizi annesinin \u00f6\u011f\u00fctlerinden s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, isyank\u00e2r, her konu\u015fmada oday\u0131 terk eden, akl\u0131 bir kar\u0131\u015f havada \u201cteen age\u201d \u00e7ocuklara benzetiyorum. Belli konular, \u201cOf ya, yeter ya, biliyoruz, k\u0131sa kes\u201d tepkisiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Oysa sessiz kalma s\u0131ras\u0131 bizde, insan\u0131m diyen her bireyde. Art\u0131k uyanma zaman\u0131. Sussak art\u0131k. Bir kez olsun kuru g\u00fcr\u00fclt\u00fcy\u00fc kesip dinlesek…<\/p>\n
O \u00fczerimize hi\u00e7 yak\u0131\u015fmayan b\u0131kk\u0131nl\u0131ktan teyellenmi\u015f, umursamazl\u0131kla dikilmi\u015f, tembellikle oyalanm\u0131\u015f bo\u015fvermi\u015fli\u011fimizi \u00e7\u0131kar\u0131p atsak. Okusak… Uzunlu\u011funu bahane etmeden bilim okusak. Ama ard\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcnsek. Daha \u00f6nce hi\u00e7 yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, t\u00fcm evrenin bir par\u00e7as\u0131 olarak…<\/p>\n
Ge\u00e7en hafta bilim insanlar\u0131, bir bilimsel toplant\u0131da (American Association for the Advancement of Science) bir araya gelerek rakamlarla d\u00fcnyada (\u00f6zellikle okyanuslarda) olu\u015fturdu\u011fumuz kirlili\u011fi tart\u0131\u015ft\u0131lar. Sonu\u00e7lar a\u00e7\u0131klan\u0131rken insanlar\u0131n y\u00fcz ifadelerini g\u00f6rmeliydiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc verilen rakamlar, tahminlerin \u00e7ok \u00e7ok \u00f6tesinde.<\/p>\n
Her y\u0131l denizlere at\u0131lan sadece plastik \u00e7\u00f6p miktar\u0131 12.7 milyon ton. Bu da yakla\u015f\u0131k 30 cm derinlikte 2973 kilometrekarelik (yakla\u015f\u0131k \u0130stanbul\u2019un yar\u0131s\u0131 kadar b\u00fcy\u00fckl\u00fckte) bir alan\u0131 kaplayan \u201cbela\u201d anlam\u0131na geliyor. Bir plasti\u011fin do\u011fada kendili\u011finden yok olmas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7en s\u00fcrenin, plasti\u011fin t\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak 40 ya da 1 milyon y\u0131l oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, yap\u0131lan hesaplamalara g\u00f6re 2036 y\u0131l\u0131ndan itibaren o bakarak dinlendi\u011fimiz denizlerimiz plastik bir \u00e7orbaya d\u00f6n\u00fc\u015fecek.<\/p>\n
Plastikten suya kar\u0131\u015fan \u201cpolystyrene, bisfenol A\u201d gibi kimyasallar, denizde akl\u0131n\u0131za gelen her t\u00fcrl\u00fc canl\u0131y\u0131 ya zehirliyor ya da \u00fcreme sistemlerini felce u\u011frat\u0131yor. \u201cBen sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmeyi se\u00e7iyorum, bol bol beyaz et yani tavuk ve bal\u0131k yiyorum\u201d c\u00fcmlesi \u015faka olarak kalacak 2030\u2019larda. \u201c\u0130ntihar etmek i\u00e7in bileklerinizi kesmeyin, bal\u0131k yiyin\u201ddememize az kald\u0131 inan\u0131n. Tavuk konusuna ise hi\u00e7 girmiyorum zaten. O problem okyanuslardan da derin…<\/p>\n
Hani bazen duygusal, \u015fairsel ve do\u011fasever yan\u0131m\u0131za denk geliyor da topra\u011fa \u201ctoprak ana\u201d falan diyoruz ya… Hep d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr, okyanuslara neden \u201cdeniz baba\u201d demiyoruz diye. San\u0131r\u0131m anlad\u0131m; kendi ay\u0131b\u0131m\u0131zdan utan\u0131yoruz. \u201c\u00c7\u00f6pl\u00fck baba\u201d diyecek halimiz yok. Bizden ne anam\u0131z memnun, ne de babam\u0131z. \u201cHay\u0131rs\u0131z evlat\u201d olarak gelece\u011fin bize g\u00fczel g\u00fcnler vaat etmesini nas\u0131l bekleyebiliriz ki. \u201cKarma\u201dm\u0131z bozuk!<\/p>\n
Bu hafta kendimizle y\u00fczle\u015fmeyi se\u00e7tim. Devam ediyorum…<\/p>\n
\u0130nsano\u011flu olarak sanki kendi kuyumuzu kaz\u0131yoruz<\/p>\n
D\u00dcNYAYA verdi\u011fimiz zararlarla ilgili 1 trilyona yak\u0131n s\u0131ralanm\u0131\u015f bilimsel ger\u00e7eklerden sadece 10\u2019unu se\u00e7tim. Belki d\u00fcrter de uyand\u0131r\u0131r bizleri diye… Bireysel \u00e7abayla \u00e7ark\u0131 tersine \u00e7evirmek elimizde.<\/p>\n
-Amerika, d\u00fcnya n\u00fcfusunun sadece % 5\u2019ini olu\u015fturuyor ama d\u00fcnyadaki \u00e7\u00f6p at\u0131\u011f\u0131n\u0131n % 30\u2019u ona ait. En g\u00fczel \u00f6rnek: Her saat, 3 milyona yak\u0131n plastik \u015fi\u015fe \u00e7\u00f6pe at\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
-Bir milyon ton petrol ta\u015f\u0131n\u0131rken denize (kazayla da olsa) sal\u0131nan 1 ton petrol \u201cnormal\u201d olarak kabul ediliyor.<\/p>\n
-\u201cBenim kirlili\u011fim beni ilgilendirir\u201d ya da \u201cBa\u015fkalar\u0131n\u0131n kirlili\u011fi beni ilgilendirmez\u201d diyenler, bu 3. madde \u00f6rnek olsun diye sizler i\u00e7in: San Francisco\u2019da ya\u015fanan hava kirlili\u011finin 1\/3\u2019\u00fc \u00c7in\u2019deki hava kirlenmesinden kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n
-Her 8 saniyede bir 1 \u00e7ocuk, sulardaki kirlenme sebebiyle hayat\u0131n\u0131 yitiriyor. D\u00fcnya genelinde ise bu sebeple y\u0131lda \u00f6len say\u0131s\u0131 3.5 milyon.<\/p>\n
-Pekin\u2019de ya\u015fayan bir insan, g\u00fcnde 21 sigara i\u00e7en bir tiryaki kadar zehirleniyor. Bu say\u0131 Hindistan\u2019da 100 sigaraya ula\u015f\u0131yor.<\/p>\n
-D\u00fcnyadaki her 8 \u00f6l\u00fcmden 1\u2019inin ard\u0131nda direkt ya da endirekt olarak d\u00fcnya kirlili\u011fi var.<\/p>\n
-Telefon, bilgisayar, televizyon, beyaz e\u015fya… Yeni model \u00e7\u0131kt\u0131 de\u011fi\u015ftir, de\u011fi\u015ftir, de\u011fi\u015ftir… Nereye gidiyor bu eskiler, kullan\u0131lmay\u0131p at\u0131lanlar? \u0130nsano\u011flu y\u0131lda 50 milyon ton elektronik \u00e7\u00f6p olu\u015fturuyor.<\/p>\n
-Her g\u00fcn binlerce deniz canl\u0131s\u0131, denize at\u0131lan plastik torbalar\u0131 denizanas\u0131 sanarak yiyor ve hayat\u0131n\u0131 kaybediyor.<\/p>\n
-Trafikte tampon tampon gitti\u011finiz anlarda havaland\u0131rmay\u0131 da, pencereleri de kapatsan\u0131z hava kirlili\u011finden 10 kat daha fazla kirlenmeyle y\u00fcz y\u00fcze kal\u0131yorsunuz.<\/p>\n
-\u00d6zellikle n\u00fckleer santrallar\u0131n suya sald\u0131klar\u0131 at\u0131klar, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz hastal\u0131klar\u0131nda rol oynayan 3 kahramandan birisi olarak se\u00e7ildi bu sene.<\/p>\n
Unutmay\u0131n, sadece 1 y\u0131ll\u0131k k\u00e2\u011f\u0131t at\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme kazand\u0131rsan\u0131z y\u0131lda tam 7 a\u011fac\u0131n hayat\u0131n\u0131 kurtarm\u0131\u015f oluyorsunuz. Rol\u00fcn\u00fcz bu kadar \u201ck\u00fc\u00e7\u00fck\u201d.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
BEKL\u0130YOR sab\u0131rla, umutla, sessizce… Fedak\u00e2rl\u0131klardan zerre k\u0131s\u0131nt\u0131 yapmadan \u00fcretiyor, doyuruyor, koruyor, dengesini kaybetmemek i\u00e7in var g\u00fcc\u00fcyle u\u011fra\u015f\u0131yor. Biliyor… En k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fikli\u011fin, ba\u011fr\u0131ndaki her varl\u0131\u011f\u0131 ne kadar etkileyece\u011finin fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131yla a\u011fl\u0131yor… Sessizce… Anlam da veremiyor bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131...<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":43,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-280","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turkce"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/nevalogy.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/shutterstock_505241344_1.jpg?fit=350%2C225&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=280"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":284,"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/280\/revisions\/284"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nevalogy.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}